હરિવર વરસાવે હેલી હેતની શ્રી નારાયણદાસ સુ જોષીને……..

નારાયણદાસ સુખરામ જોષી …..

સગપણે એ મારાં વ્હાલા માસા. આજે નેવું (90) વર્ષ પૂરાં કરી એકાણુંમાં (91) વર્ષમાં પ્રવેશતા આ માસા મારાં સગામાં હાલ સૌથી વયસ્ક. પ્રભુની અસીમ કૃપાથી  અને ખુદની નિયમિત, સાદી અને શિસ્તભરી જીવનશૈલીને કારણે ( કે કદાચ દર શીયાળાની મોસમમાં મેથીપાકના અચૂક સેવનથી ), આજે પણ ( થોડી કાન અને આંખ પર વર્તાતી ઉમ્મરની અસર બાદ કરતાં ) ખૂબ જ સ્વસ્થ તન અને મન સાથે એ આનંદે હરીફરી શકે છે. દરરોજ સાંજે પાર્કમાં તેઓ ફરવા જાય. સમવયસ્કોની મંડળીમાં વાતચીત કરે, ખબરઅંતર પૂછે, લાફીંગ ક્લબમાં પેટભરી હસે કાં સંતાનોના ઘરે બે ચાર ઘડી ફરી આવે. 1954માં મારાં જનમ થી 1969માં મારાં મેટ્રીક સુધી વિલેપાર્લાના મારૂતીબાગના માળામાં અમે ઉપર નીચે રહેતાં. એમની આંખ સમક્ષ હું મોટો થયો અને એટલે એમનું વ્યક્તિત્વ આજીવન મારાં માનસપટ પર સવિશેષ છવાઇ જ રહે.

પોતાનાં કપડાં આજે પણ જાતે ધોતાં નારાયણદાસમાસાં સ્વાવલંબી અને એક મળવાં જેવાં ખાસ માણસ. જેની કલક્ત્તામાં હેડઓફીસ છે એવી ઇસ્ટ ઇડીંયા ફાર્મસ્યુટીક્લ કંપનીમાં મેડીકલ રીપ્રેસ્ટંટેટીવથી શરૂઆત કરી છેલ્લે રીટાયરમેંટ વખતે એરીયા મેનેજર તરીકે નિષ્ઠાપૂર્વક એમણે વરસો સુધી સરવીસ કરી. (સૂટ-બૂટ-ટાઇમાં સજ્જ થઇને ! ) મુંબઇના લગભગ બધાં સારાં ટોચના ડોક્ટરોને  મળવાનું અને અનેક હોસ્પીટલોમાં જવા આવવાનાં કારણે મેડીકલ ફીલ્ડમાં એમની સારી એવી ઓળખાણ. ડો. ગાંજાવાલા (સર્જન), ડો. સી.એલ.ઝવેરી (ગાયનેકોલોજીસ્ટ), ડો.પ્રફુલ્લ પટેલ, ડો. અશોક શ્રોફ (ઓપ્થેલમોલોજીસ્ટ), ડો.એ.બી.આર દેસાઇ (ઇ એન ટી સ્પેશીયાલીસ્ટ) ડો. બી.જે.વકીલ (ગેસ્ટ્રોએંટ્રોલોજીસ્ટ) જેવાં નામાંકિત ડોક્ટરો પાસે અમારી જ્ઞાતિનાં અને આડોશ પાડોશનાં દર્દીઓને સાથે લઇ જઇ ઇલાજ કરાવતાં અને આમ દરદીઓ અને ડોક્ટર વચ્ચે સેતુનું કામ કરતાં. જરૂર પડ્યે એમની કંપનીની દવા જેવી કે ટોનોફેરોન, કેલરોન, એંટ્રોક્વીનોલ, વીટાઝાઇમ, લોક્યુલા આઇ ડ્રોપ્સ, ડરમોક્વીનોલ જેવી દવાનાં સેમ્પલો પણ આપતાં. આ ઉપરાંત યુનિકેમ,એલેમ્બીક, ગ્લેક્ષો, મર્ક શાર્પ, કે જર્મન રેમેડીઝ કંપનીની દવાઓનાં સેમ્પલો એમનાં મિત્ર રીપ્રેસ્ટંટેટીવ પાસેથી મંગાવી આપતાં.

અમારી જ્ઞાતિના છાત્રાલયમાં ભણ્યા હોવાથી જ્ઞાતિના સમાજ ટ્ર્સ્ટ અને વિદ્યાર્થીભુવનના સંચાલનમાં પણ ઘણી સેવા આપી છે. પુનિત મહારાજ સ્થાપિત પ્રેરણાદાયી અને જીવનનો રાહ બતાવતું “જનક્લ્યાણ” મેગેઝીન અને એ ટ્રસ્ટ દ્વારા અવારનવાર બહાર પડતાં અન્ય અનેક પુસ્તકોનું પાર્લા વિસ્તારમાં વર્ષોસુધી સ્વહસ્તે વિતરણ કરવા એમણે લીધેલી અને નિભાવેલી જવાબદારી એ બહુજન સમાજની એમણે કરી હોય એવી એક મોટી સેવા જ ગણાય.  એ સહુ કુટુંબીજનો માટે કુટુંબવત્સલ, અને પ્રેમાળ રહ્યાં છે. હા ! કોઇક વાર ગુસ્સે પણ સારાં એવાં થાય અને ભલભલાને ખખડાવી પણ નાખે. ક્યારેક જયામાસી સાથેની એમની તીખીમીઠી ચડભડ પણ સાંભળવાં જેવી ખરી ….મૂળત: તો માસા રમૂજી. “પાકીઝા”, ઢેમ, મનસુખલાલ, શીસો-”કોઠી”, ધનીયા, ” બા ના આશીષ”  વગેરે એમનાં પ્રિય પાત્રો. તારક મહેતાની “દુનિયાને ઉંધા ચશ્મા” સીરીયલમાં આવતા “જેઠાલાલ”ના પાત્રસમા કાંતીકાકા સાથેની એમની મિત્રતામાં આજે પણ એટલીજ તાજગી વર્તાય. એમના સંતાનોમાં ભક્તિબેન, અનુપમ,નલીન અને અંજલી સહુ સ્થાઇ અને સુખી છે.

ફરી એકવાર જન્મદીન મુબારક અને શેષ જીવન સુખી અને સ્વસ્થ રહે અને તેઓ શતાયુ બને એવી પ્રભુ પાસે અભ્યર્થના…….

*** ડો.જગદીપ રવિ ઉપાધ્યાય

તા 26/02/1999નાં રોજ આયુષ્યનાં 81માં વર્ષમાં પ્રવેશ કરતાં શ્રી નારાયણદાસ સુ. જોષીને બિરદાવતો કુટુંબમેળાનો પ્રસંગ ગંગાબેન જપી સભાગૃહ, બોરીવલી મુકામે યોજાયેલ હતો. આ પ્રસંગે  કવિ:રવિ ઉપાધ્યાયે પોતાનું કાવ્ય રજૂ કર્યું હતું જે આ મુજબ હતું :

વ.શ્રી નારાયણદાસ સુ જોષીને…….. 

મ્હોર્યો મતવાલો મનનો માંડવો, ડોલી દિગ દિગની ડાળ,

વેલી વાર્ધક્યની વિસ્તરી સુદ્ર્ઢ સ્વાસ્થ્ય સંભાળ

હરિવર વરસાવે હેલી હેતની …… (1)

 

કેડી કંડારી વેઠી કષ્ટ સહુ, ઘડ્યા જીવતરના ઘાટ

હરપળ સંઘર્ષો કીધાં બહું, વિસરી દિવસ અને રાત

હરિવર વરસાવે હેલી હેતની …… (2)

 

અખૂટ આત્મશ્રધ્ધા થકી ખેડ્યાં જીવનના જંગ

સ્નેહી, સ્વજન કાજે આદર્યો સેવા ધર્મના રંગ.

હરિવર વરસાવે હેલી હેતની …… (3)

 

પરદુ:ખ કાજે દુ:ખી થયા, બન્યા રાહબર હંમેશ

સત્ય કાજે ઝઝૂમી ઉઠ્યા, ડરના રાખ્યો લવલેશ

હરિવર વરસાવે હેલી હેતની …… (4)

 

સુશિક્ષણ આપી ઉચ્ચતમ, કીધાં સંસ્કારી સંતાન,

શીલ, સંયમી દાંપત્યનું દોર્યું જીવન-સુકાન,

હરિવર વરસાવે હેલી હેતની …… (5)

 

દીર્ઘાયુષી બનો દંપતી, શતં જીવો શરદમ

શુભેચ્છાઓ સૌ સ્વજન આપે, હો આનંદ મંગલમ

 હરિવર વરસાવે હેલી હેતની …… (6)

 

કવિ:રવિ ઉપાધ્યાય ( 26/02/1999)

તું !

  આપણાં ભારત દેશને 15 ઓગસ્ટ 1948નાં દિવસે અંગ્રેજોની ગુલામીમાંથી આઝાદી મળી. એ પછી

26 જાન્યુઆરી 1950 ના દિવસે આપણાં દેશનું બંધારણ અમલી થયું અને આપણે આ દિવસને દરેક વર્ષે પ્રજાસત્તાક કે ગણતંત્ર દિવસ તરીકે હર્ષોલ્લાસ અને આનંદથી ઉજવીએ છીએ. કવિ રવિ ઉપાધ્યાય 26 જાન્યુઆરી 1950 ના દિવસે  20 વર્ષનાં નવયુવક. ઐતિહાસિક અવસરનાં આ દિવસે, આ નવયુવકનાં ઉરમાં માભોમ માટે પ્રગટેલી ઉર્મિઓનું દર્શન કરાવતું અને નવરાષ્ટ્ર નિર્માણનું આવ્હાન કર્તું આ કાવ્ય મુંબઇ સમાચાર જેવાં માતબર અને પ્રતિષ્ઠિત અખબારમાં મોખરાનું સ્થાન પામે એ એક મોટી વાત ગણાય.

તું !

પુનિત વર્ષના પુણ્ય પ્રભાતે, જ્યોત નવી લહરાય.
આઝાદીના રંગ અવનવા પૂરવમાં પૂરાય …
આજના શુભ દિવસે
જાગજે હસી હસીને !
અંગ અંગમાં ભરી ઉમંગે રંગ નવા લાવી ઉષા !
મુક્તિ કેરાં મંગલ-ગીતો ગાયે આજે દશે દિશા !
આજનાં પાવન ટાણે
ગીત ગૌરવનાં ગાને !
કૈંક વર્ષ જે સહી ગુલામી, પડી યાતના-વૃષ્ટિ !
તૂટી જોને જૂલ્મ જંજીરો, સર્જ નવી તું સૃષ્ટિ !
આજના ગૌરવ દિને !
દીનનાં  દુ:ખડાં પી લે !
સત્ય તણી શમશેર વડે તું પાપીને દેજે પડકાર !
સ્વાર્પણ કેરાં દીપ થકી તું વિશ્વતણાં તિમિર વિદાર !
આજથી કમ્મર કસજે !
હસાવી સહુને, હસજે !
સેવાની સુવાસ સરાવી વિશ્વ તણી વાડી મ્હેંકાવ !
 આલમની આબાદી કાજે આત્માનાં ઓજસ રેલાવ !
સળી તું ધૂપની થાજે !
સહુને સુવાસ પાજે !

પુણ્યશ્લોક “બાપુ“ના મંત્રો, જીવનમાં આચરજે !

માનવતાની મંઝિલ ઉપર ત્યાગ – તેજ પાથરજે !  

       પ્રેમનાં પાઠ તું ભણજે !  
      ઐક્ય અમૃત રેલવજે !

કવિ : રવિ ઉપાધ્યાય, ( કવિનાં “ ઉરનાં સૂર“ નામે કાવ્યસંગ્રહ અને સુપ્રસિધ્ધ અખબાર “મુંબઇ સમાચારે“

ગુરૂવાર,તારીખ 26 જન્યુઆરી 1950ના રોજ ભારત દેશના “પ્રજાસત્તાક દિવસ“ના

અવસરે બહાર પાડેલ વિશેષપૂર્તિમાં પ્રકાશિત……)

દિવાળી રાય તણી , હોળી રંક તણી

1950માં કવિ શ્રા રવિ ઉપાધ્યાયે લખેલ આ કાવ્યમાં વર્ણવાયેલ પ્રવર્તતી સમાજની વિષમતા આજે 2008માં પણ એજ માત્રામાં પ્રવર્તે છે. દેશની આઝાદીનો અર્થ શું? હોળી હોય કે દિવાળી… હાલાતમાં કોઇ ફરક પડતો નથી

દિવાળી રાય તણી , હોળી રંક તણી

પ્રગટ્યા′તા કૈં લાખો દીપક,ગ્રામતણી કોઇ શેરીમાં, 

બંધાયા′તા ઊંચા મંડપ, રાય તણી હવેલીમાં .... 1 

દિવાળીનાં કુમકુમ પગલાં, પથરાયાં′તાં ઘરે ઘરે, 

આભે આતશબાજી, ગભરાં બાળકનાં મન હરે હરે !... 2 

બાળ વૃધ્ધને યુવાન સહુંનાં, મન મોજે ફૂલાતાં′તાં ! 

સ્વતંત્ર ભારતની દિવાળી, હર્ષ થકી ઉજવતાં′તા !... 3 

બાળ એક અતિ દૂર્બળ દેહે, અંધારે અટવાતું′તું ! 

અંગે વસ્ત્રો ફાટ્યેતૂટ્યે, હ્રદયે તે ગભરાતું′તું !... 4 

વૃધ્ધા માતા ચાર દિવસથી, અન્ન વિનાં તરફડતી′તી ! 

ગંધાતી કોઇ ગલીએ વસતી, ઝૂંપડીએ તે સડતી′તી !.. 5 

બાળ ધનિકનાં નીરખી કાંઇ, આનંદે ફૂલ ફૂલાતાં ! 

બાળ ગરીબની લાચારી મહીં, જીવનનાં મૂલ મૂલાતાં !... 6   

હૈયે ઉદધિ અશ્રુનાં કૈં, દોડ્યું માની ખાટ ભણી !

 લપાઇ માની સોડ મહીં ને ખાળી સરિતા અશ્રું તણી !... 7 

″ મા, મા, મુજને નહીં આપે તું ફટાકડાં ને સુંદર વસ્ત્ર ! 

જોને સઘળાં, બાળકને તું ! આનંદ દીસે છે મસ્ત !″ ... 8 

માતાએ ખાળ્યાં કાંઇ આંસુ, આધિ, વ્યાધિ, ઉપાધિનાં ! 

હાથ ફેરવ્યો પુત્ર દેહ પર, અંધારાં આવ્યાં ભૂખનાં ...! 9 

“બેટા મારાં, મોટો થઇને મોટર ગાડીમાં ફરજે 

સુકીર્તિ પામી સારી ને કમાઇ તું મોટી કરજે ....! 10 

આજે તો આ દેહતણાં છે, હાડમાંસ એ મારાં ધન ! 

મૂડી મારી-મમતા તારી, દોલતમાં છે તારું તન ! ... 11

રંકજનોને આ અવનિ પર જીવવાનો છે કાંઇ ન હક્ક ! 

“ હાય ગરીબો લૂંટી ગયા“-, શ્રીમંતોનો અમ પર શક ! ... 12 

દિવાળી ના રંક તણી આ, રાય તણી આ દિવાળી ! 

ભૂખ, ગરીબી, ત્રાસથી જલતી ,રંક તણી ″જીવન-હોળી″ ! ... 13  

 મ્હેફીલો મિષ્ટાન્નો કેરી, સર્જાઇ શ્રીમંતો કાજ ! 

ભૂખમરો કાળી ગુલામી - રંક તણાં એ સુખ ને સાજ !... 14   

સુંદર વસ્ત્રો ને શણગારો, દેહ ધરે એ ધન - અભિમાન ! 

ફાટ્યાં વસ્ત્રે દેહ ઉઘાડે - આથડતાં અમ ગરીબ - બાળ !″ ... 15 

નૂતન વર્ષના શુભ અવસરે, વિરમ્યા વૃધ્ધાનાં તન-શ્વાસ ! 

ભડ ભડ જલતી ચિતા સ્મશાને-બાળી રહી′તી હાડ ને માંસ !..16 

′સાલ મુબારક′ના સંદેશા, ઘેર ઘેર ઊચરાતા  ′ તાં !

 ભૂત કારમાં નિરાશાનાં, રંક બાળ મુંઝવતાં ′તાં ! ... 17 

ભૂખ, ગરીબીના અન્યાયો, દીસે હિન્દનાં ખૂણે ખૂણે ! 

સંતાયો ક્યાં ઇશ તું તોળી - અન્યાયો આ, પળે પળે ! ... 18

 કવિ - રવિ ઉપાધ્યાય

રક્ષણ કરજો માત…

25 એપ્રિલ મારો જન્મદિવસ. સ્વાભાવિક છે કે આ દિવસે જન્મદાતા – માબાપ વિશેષ સાંભરે. Medical education માટે ઘરથી દૂર Hostelમાં રહેવાનું થવાથી 1973 નો જન્મદિવસ કદાચ એ જીંદગીનો પહેલો જન્મદિવસ હતો જ્યારે એ દિવસે આશિર્વાદ આપવાં પ્રત્યક્ષ કોઇ parents હાજર ન હોતાં. છતાંયે વડિલ પિતાશ્રી રવિભાઇએ આ શુભાશિષનું પ્રસંગોચિત્ત કાવ્ય postમાં મોકલેલ. આજે આટલાં વર્ષે આ કાવ્યનું મૂલ્ય એટ્લું જ અકબંધ છે
= ડો. જગદીપ રવિ ઉપાધ્યાય

“રક્ષણ કરજો માત” 

ગૌરીસૂતને નમન કરીને, સ્મરણ કરી મા શારદનું,

સદાશીવને કરી પ્રાર્થના, યાચું શુભ મમ બાળકનું,

વર્ષગાંઠના શુભદિન ઉપર આશિષ દેતો આ પત્ર

” રક્ષણ કરજો માત ભવાની સદા, સર્વદા, સર્વત્ર"

જીવનની એક ઉચ્ચ આકાંક્ષા કાજે દૂર રહેવાનું થયું

માતપિતાને માટે આ એક મોટું દુ:ખ સહેવાનું થયું

છતાં, અડગ, મક્કમ ને નિશ્ચલ મનથી શીખ વિદ્યા-મંત્ર,

” રક્ષણ કરજો માત ભવાની સદા, સર્વદા, સર્વત્ર"

આશા, અભિલાષા અમ ઉરની તું કરજે સાકાર પ્રિયે !

મનોરથોની મૂર્તિ મનની, તું દેજે આકાર પ્રિયે !

સફળ થજો તવ હરેક યત્નો, વિજયી હર કાર્ય-તંત્ર,

” રક્ષણ કરજો માત ભવાની સદા, સર્વદા, સર્વત્ર" 

માતપિતા, બંધુ,બહેનીના અંતરની આશિષ તને,

જીવનનો મંગલ દિન આજે,વરસ બેસે વીસ તને.

શત શત શરદ જીવોને પામો અહર્નિશ પ્રભુનું છત્ર !

” રક્ષણ કરજો માત ભવાની સદા, સર્વદા, સર્વત્ર”!

કવિ : રવિ ઉપાધ્યાય, (એપ્રિલ 1973)

 

સમાજ શિબિર, સપ્તનાથ મહાદેવ- પ્રસંગોચિત

 

28/5/1982, ના રોજ સાબરકાંઠા જીલ્લામાં હિમ્મતનગર પાસે આવેલ સાબરમતી નદીના કિનારે વસેલ પવિત્ર સપ્તેશ્વર ધામે “સત્તાવીસ સાબરકાંઠા ઔદિચ્ય બ્રાહ્મણ જ્ઞાતિજનો” માટે “વિચાર વિનિમય શીબીર” યોજાયેલ. આ પ્રસંગમાં ભાગ લેવાં જતાં ગુજરાત મેલમાં રાત્રે 2 વાગે પ્રસંગોચિત રચાયેલ રવિ ઉપાધ્યાયનું આ ઉર્મિગીત “સમાજ શિબિર, સપ્તનાથ મહાદેવ “….

સમાજ શિબિર, સપ્તનાથ મહાદેવ- પ્રસંગોચિત

સપ્તનાથના પવિત્ર ધામે  જામ્યો કેવો અદભૂત રંગ !  

  નદી કિનારે મહેરામણ -  એ કેવો અલૌકિક સંગ ! 

શિવલિંગ પર અખંડ અનાદિ,વહે શીતલ જળધારા

સાબરની કોતરની ભૂમિ, સોહે બની રસક્યારા !

પુરાણોની ધર્મભૂમિ આ,આજે કર્મભૂમિ બનતી,

માનવ મનના મનોરથની મંજરીઓ મ્હોરી ઉઠતી

તપો ભૂમિના પુણ્ય પ્રતાપે કળિયુગ પણ દૂર ભાગે

સાબર-ઘેઘૂર, પંખી કલરવ,સ્વર્ગ સમું સુંદર ભાસે.

સત્ય, શીલ સંયમનાં સત્વો યુગયુગ પ્રસ્થાપિત થયાં

વેદમંત્ર, રૂદ્રિ, મહિમ્ન સૌ સ્ત્રોત બની અસ્ખલિત વહ્યાં

જટાજૂટ પર સાબરગંગા શિવજીએ અવિરત ઝીલી

જનકલ્યાણનાં અમી રેલતી, રસ વાટિકા અહીં બની !

એવી મહાભૂમિ તીરે બ્રહ્મબાળ ભેગાં થાતાં

મન મનના સુમેળ થતાંને, દિલડાં સહુનાં હરખાતાં

જ્ઞાતિ સંસ્થા, બ્રહ્મ- જ્ઞાનની કરતી વર્ષોથી લ્હાણી

આ શુભ દિને માંગલ્યોની થાતી અહીં ઉજાણી-

સંસ્થાનો ઇતિહાસ છે ઉજ્વલ, ગૌરવવંતી છે ગાથા

ભૂતકાળનું ભવ્ય છે ભાથું, ભવિષ્યને જે દે વાચા

વિદ્યા દ્વારા બ્રહ્મતેજને દિશ દિશમાં ફેલાવ્યું

જ્ઞાન-દીપથી તિમિર ટળ્યું, સંસ્કાર – અમી રેલાયું

સપ્તેશ્વરના સુભક્તો, ને મહાસપૂતો સાબરના

કષ્ટ વેઠી સંસ્થા સ્થાપી, પહોંચ્યા જઇ તટ સાગરના

રોષ, દોષ, કે ક્લેશ દ્વેષ ના હૈયે કદી લવલેશ હતા

`’સેવાધર્મો પરમગહનો -- મહામંત્ર અનિમેષ હતાં

 સંસ્કારોનું બી મ્હોર્યું ને -  ઘટાદાર વટવૃક્ષ બન્યું. 

જ્ઞાનપિપાસુ વિદ્યાર્થીનું માતપિતા શિર છત્ર બન્યું. 

વિદ્યાજ્ઞાન થકી દિક્ષીત થૈ જીવનજંગે ઝૂકાવ્યું

એક એકથી ચડિયાતા થૈ સંસ્થા નામ દીપાવ્યું.

એવાં ફાલ સંસ્થાએ ફળાવ્યાં, વડીલોએ બી  બોયાં’તા

વિદ્યાદાન કાજે તનમનધન નિ:સ્વાર્થ ભાવે પ્રોયાં‘તાં.

વડીલોનીએ શુભાશિષને આપણ સહું સફળ કરીએ

જ્ઞાન કમલની ઇષ્ટ પરાગે ભેળાં મળી પમરીએ.

કોઇ રહેના એવાં પ્રશ્નો  ઉકેલ જેનો જડે નહીં

મનનાં દ્વાર મૂકો સૌ ખુલ્લાં  રૂકાવટ કોઇ નડે નહીં.

પંથપંથના ભેદના રાખો,ઐક્ય સમાન મહાસુખ ના

હૈયે હૈયે પ્રગટો દીપક  સુપૂત સહું સાબરકૂખના .

શ્રધ્ધાના શુભ સંકલ્પોથી આજે સુદ્રુઢ બનીએ-

વિશ્વાસોના અભિષેકથી સપ્તેશ્વર રીઝવીએ –

મન, હ્રદયથીપુલકિત બનીએ

ૐ નમ: શિવાય ઉચ્ચરીયે .

કવિ : રવિ ઉપાધ્યાય, ‘ રવિ’, (28/5/1982, સપ્તેશ્વર ધામે જ્ઞાતિજનો માટે યોજાયેલ “વિચારવિનિમય શીબીર”માં સહભાગી થવાં જતાં ગુજરાત મેલટ્રેનમાં, રાત્રે 2.00) 

ગુરુવંદના

પરમ પૂજ્ય, બ્રહ્મનિષ્ઠ, વેદવેદાંત જ્ઞાની, વિદ્વાન, સાક્ષરવર્ય ગુરુવર (આચાર્ય : શેઠ આનંદીલાલ પોદાર હાઇસ્કૂલ -સાંતાકૃઝ, મુંબઇ) મુરબ્બી શ્રી રામપ્રસાદ પ્રેમશંકર બક્ષીના 81માં વર્ષના પદાર્પણ પ્રસંગે, શ્રી અમૃતલાલ યાજ્ઞિકની ઉપસ્થિતિમાં, તા. 28/7/1974નાં દિવસે, બ્લેવેત્ક્સી હોલ ઓપેરા હાઉસ ખાતે, શ્રી સત્તાવીસ સાબરકાંઠા ઔદીચ્ય બ્રહ્મોદય સમાજ સંચાલિત શ્રી સાબરમતિ વિદ્યાર્થી ભુવન (સાંતાકૃઝ્)ના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓએ યોજેલ સત્કાર સમારંભ પ્રસંગે કવિ રવિ ઉપાધ્યાયની આ ઉરની ઉર્મિ….. ગુરુવંદના કાવ્યરુપે…

ગુરુવંદના – રામપ્રસાદ બક્ષી

પ્રગટે આજે પ્રભાત મંગલ, પ્રગટે આજે જ્યોત અનંત
ગાઢ તિમિર ઘનઘટા હટે ને, ઝળકી ઉઠે દિગ દિગંત
મલય સમીરણ તણી સુગંધો, દિશ દિશામાંથી ભરીએ
પરમ પૂજ્ય ગુરુવરના ચરણે વંદન પુષ્પો ધરીએ…..

અડગ હિમાલય સમા અડીખમ, શુભ્ર શ્વેત વસ્ત્રોધારી
પુણ્યશ્લોક, પુરુષોત્તમ્ પૂર્ણ, દર્શન તવ પાવનકારી
સૌમ્ય, પુનિત સ્મિતની સરવાણી, નિત વહેતીને વરીએ
પરમ પૂજ્ય ગુરુવરના ચરણે વંદન પુષ્પો ધરીએ…..

અમ જીવન ચણતરને પાયે, શિક્ષણનાં બી બોયાં
સંસ્કારોના જલસિંચનથી, નિશદિન તમે ઉછેર્યા
ફૂલ્યાં, ફાલ્યાં, મ્હોર્યા વૃક્ષો, ફળ તેનાં અંહી ધરીએ
પરમ પૂજ્ય ગુરુવરના ચરણે વંદન પુષ્પો ધરીએ…..

અંતરપટ પર સદા અંકિત્, તવ વત્સલમૂર્તિ વસતી
હરદમ જીવન સંઘર્ષોમાં, આશિષ અમૃત રેલવતી
અમ ભાગ્યોનાં અભ્યુદયનાં નિર્માતાને નમીએ
પરમ પૂજ્ય ગુરુવરના ચરણે વંદન પુષ્પો ધરીએ…..

ધૈર્ય, સ્થૈર્ય, શીલ, સંયમ શીખથી દીક્ષિત અમને કીધાં
શિસ્ત, પ્રીત, કલ્યાણ કાર્યનાં ઉપદેશો સહું દીધાં
પ્રસ્થાનોના પાવનકારી, પુણ્ય પ્રણેતાને નમીએ
પરમ પૂજ્ય ગુરુવરના ચરણે વંદન પુષ્પો ધરીએ…..

સાબરનાં ખોળેથી આવ્યાં સાગરને આરે જ્યારે
માની હૂંફો, પિતૃછાયાં મમતા તમે દીધાં ત્યારે
ભલી લાગણી ધરી સદા તો બ્રહ્મબાળ થઇ ફરીએ
પરમ પૂજ્ય ગુરુવરના ચરણે વંદન પુષ્પો ધરીએ…..

હે પરમાત્મા! અમ વિધાતાને દીર્ઘાયું વર દેજો
વાનપ્રસ્થમાં સ્વસ્થ જીવન ને સહકુટુંબ સુખી રહેજો
‘ગુરુ સાક્ષાત પરં બ્રહ્મ’એ પ્રભુ પ્રાર્થના કરીએ
પરમ પૂજ્ય ગુરુવરના ચરણે વંદન પુષ્પો ધરીએ…..

કવિ : રવિ ઉપાધ્યાય